Ngừa hạ huyết áp khi đứng ở người cao tuổi

Cách nhận biết

Chỉ cần đo huyết áp là có thể phát hiện được bệnh: Để bệnh nhân nằm nghỉ khoảng 20 phút rồi đo huyết áp ở phong độ nằm, sau đó cho bệnh nhân đứng dậy, sau khi đứng từ 1-5 phút sẽ tiến hành đo huyết áp ở tư thế đứng, nếu thấy huyết ấp tâm thu tụt xuống lớn hơn hoặc bằng 20mmHg so với áp huyết khi nằm là có hiện tượng hạ áp huyết khi đứng. Vào những thời điểm áp huyết thấp nhất trong ngày nên đo áp huyết rà soát như ban đêm, buổi sáng khi ngủ dậy, sau khi ăn.

Các biện pháp dự phòng

kiểm tra lại các thuốc đang dùng có nguy cơn gây hạ áp huyết khi đứng như thuốc an tâm thần, chẹn beta, lợi tiểu; nếu có th́ể hăy đọc lại chỉ định dùng thuốc, cân nhắc xem có nên ngừng thuốc hay không?

Cần thông tin cho bệnh nhân biết những tình huống hiểm, giờ hiểm nguy có thể xảy ra hạ áp huyết khi đứng để phòng ngừa.

Những giờ nguy hiểm : Ban đêm, sáng ngủ dậy, sau khi ăn, sau khi uống một số thuốc như thuốc giăn mạch, thuốc ức chế can xi

Mất nước do một số duyên cớ nh ư sốt cao, ỉa chảy, nôn nhiều, chán ăn phải đưa bệnh nhân đến bệnh viện ngay để kịp thời điều trị.

Cần để ý đến một số người có nguy cơ mất máu tiềm tàng như bệnh ở dạ dày, viêm thực quản, bệnh viêm ruột, trĩ hoặc đang dùng thuốc chống đông, hay thuốc kháng viêm không steroid.

Đối với nguyên nhân gây bệnh là do suy hệ tĩnh mạch nhất là hệ tĩnh mạch chi dưới th́ì băng ép các chi dưới là biện pháp cốt yếu, rất có hiệu quả để điều trị nếu được thực hành đúng kỹ thuật. Cần dùng loại băng thun chứ không phải loại băng chống giăn tĩnh mạch. Muốn có kết quả tốt phải băng theo chiều dọc và mang băng cả ngày lẫn đêm.

Chế độ ăn không nên kiêng ăn mặn tuyệt đối , tránh ăn uống thịnh soạn, không uống nhiều rượu, tốt nhất là ăn nhiều bữa nhỏ, khi ăn xong không nên đứng lên nhanh, có thể uống thêm tách cà phê trước khi ăn hoặc uống cà phê vào buổi sáng rất có tác dụng.

Tránh đứng lâu một chỗ, có thể đổi chân hoặc dậm chân đi lại tại chỗ để cho máu lưu thông, tăng tuần hoàn trở về của máu tĩnh mạch. Khi đang nằm nếu muốn nhổm đứng dậy th́ không nên bật dậy ngay mà nên thực hiện từng bước một, trước tiên là ngồi dậy trên giường, rồi buông chân xuống đất, sau đó từ từ đứng lên, nếu thấy xuất hiện triệu chứng lạ, nên ngồi xuống hoặc nằm xuống ngay và gác chân lên cao.

Người già tránh nằm lâu một chỗ , nên ngồi dậy sớm trong ghế bành nếu có thể để làm quen dần với phong độ thẳng đứng sớm tránh được hạ huyết áp khi đứng, cũng như để cho bàn chân làm quen dần với mặt đất, đoàn luyện cho dạn dày không sợ hăi khi đứng dậy nữa.

BS. Thanh Quy